Dat blijkt uit een analyse van de kwaliteitsverslagen van 291 zorgorganisaties over 2017, uitgevoerd door onderzoeksbureau Significant. In opdracht van de Stuurgroep Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg is onderzocht over welke onderwerpen verpleeghuizen rapporteren in hun kwaliteitsverslag.

Persoonsgerichte zorg
De analyse toont dat zorgorganisaties rapporteren veel aandacht te hebben voor persoonsgerichte zorg. Het is een thema dat in bijna 80 procent van de verslagen naar voren komt. De persoonlijke behoeften van bewoners is meer centraal komen te staan. Bijna alle verslagen vermelden een persoonsgericht plan, ook benoemd als cliëntdossier, behandelplan of zorg(leef)plan, dat sommige zorgaanbieders met regelmaat evalueren. Persoonsgerichte zorg is een belangrijk uitgangspunt in het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg. Ook autonomie, eigen regie en de betrokkenheid van familie zijn thema’s die veelvuldig terug komen in de verslagen.

Leren en verbeteren
Een andere rode draad uit de analyse is de aandacht voor scholing van medewerkers. Dit richt zich op het ontwikkelen van kennis en competenties met het oog op de toenemende zorgvraag en complexe zorg. Daarnaast gaat het over nieuwe manieren van leren van elkaar door bijvoorbeeld de inzet van reflectie- en spiegelgesprekken. Aanbieders rapporteren met name opleidingen rondom wondzorg, onbegrepen gedrag en dementie. In bijna de helft van de verslagen wordt de inzet van e-learning genoemd als instrument om deskundigheid te bevorderen en kennis actueel te houden.

Lerende netwerken
Veel zorgaanbieders tasten nog af hoe ze van elkaar en met elkaar kunnen leren.
De meeste aanbieders rapporteren dat ze een lerend netwerk vormen met minstens twee andere organisaties. Een klein aantal geeft aan nog bezig te zijn een netwerk te vormen of te zoeken naar partners hiervoor. Het detailniveau waarop over de inzet van het netwerk wordt gerapporteerd, varieert sterk. De lerende netwerken zijn nog sterk in ontwikkeling. Veel zorgaanbieders tasten nog af hoe ze van elkaar en met elkaar kunnen leren.
Het meest genoemde doel van het lerend netwerk is kennisuitwisseling. Enkele bespreken het kwaliteitsplan of -verslag met elkaar of (enkele) thema’s uit het Kwaliteitskader. Ook het gezamenlijk volgen van een opleiding, het opzetten van een leerprogramma of het bijwonen van themabijeenkomsten zijn voorbeelden van het benutten van het netwerk, evenals het bij elkaar uitvoeren van audits of een collegiale toetsing.

Personeelssamenstelling
Een ander aspect dat veel aandacht krijgt is de personeelssamenstelling. Vanaf 2017 heeft het nieuwe kabinet (in tranches) 2,1 miljard euro beschikbaar gesteld om meer mensen aan te kunnen nemen in de verpleeghuiszorg. De huidige tekorten zijn dus nog zeker niet opgelost. Zorgorganisaties rapporteren over werkdruk die kan leiden tot een hoger ziekteverzuim, en geven aan zich zorgen te maken over de krappe arbeidsmarkt. Verpleeghuizen gaan het eigen personeel opleiden naar een hoger niveau, werken aan bij- en omscholing en gaan op zoek naar zij-instromers.

Cliënttevredenheidsscore
Het kwaliteitskader – dat begin 2017 is vastgesteld – stelt de verplichting aan zorgorganisaties om jaarlijks een kwaliteitsverslag en kwaliteitsplan te publiceren. Vanaf 2018 worden deze kwaliteitsplannen en -verslagen opgesteld. De komende jaren zullen deze verder ontwikkeld worden. Over 2017 rapporteert de helft van alle zorgorganisaties over alle elementen uit het Kwaliteitskader. In een deel van de verslagen (ongeveer 1/3) ontbreekt op dit moment nog een cliënttevredenheidsscore.

Verbeteren van kwaliteit
De kwaliteitsplannen en -verslagen hebben als doel om bij te dragen aan de leer- en ontwikkelcyclus binnen verpleeghuizen. Ook zijn de kwaliteitsverslagen belangrijke input voor de dialoog tussen zorgkantoren en zorgaanbieders. Zorgkantoren kopen namelijk de zorg in en maken afspraken met de zorgaanbieders over de verbetering van kwaliteit. De Stuurgroep Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg neemt de bevindingen van deze analyse mee in de verdere ontwikkeling van de verantwoording en transparantie van de verpleeghuiszorg. Het onderzoek is gedaan in opdracht van ActiZ en Zorgverzekeraars Nederland, namens de Stuurgroep Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg.

Download het rapport: Analyse Kwaliteitsverslagen Verpleeghuizen 2017 (pdf)