Onderzoek: Waarom antidepressiva niet altijd effectief zijn

Onderzoek: Waarom antidepressiva niet altijd effectief zijn

Nieuw onderzoek – gepubliceerd in
Molecular Psychiatry – laat zien dat er een biologische verklaring is waarom mensen met een depressie niet reageren op sommige antidepressiva. Het heeft te maken met fundamentele verschillen in de zenuwcellen die serotonine produceren en gebruiken.

Serotonine is een neurotransmitter die invloed heeft op het geheugen, stemming, zelfvertrouwen, slaap, emotie, seksuele activiteit en eetlust. Het speelt ook een rol bij de verwerking van pijnprikkels.

Wetenschappers hebben lang vermoed dat verstoring van de hersenstroom van serotonine een sleutelfactor is bij depressieve stoornissen. Selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI’s) zijn geneesmiddelen die deze verstoring proberen te verhelpen door het verhogen van serotonineniveaus bij zenuwknopen. Om onduidelijke redenen werken SSRI’s echter niet voor ongeveer 30 procent van mensen met een ernstige depressie. Onderzoekers van het Salk Institute for Biological Studies en de Mayo Clinic in Rochester hebben het mysterie wellicht opgelost. In een paper beschrijven de onderzoekers hoe het team door het bestuderen van cellen van honderden mensen met een ernstige depressie verschillen ontdekte die de resistentie tegen SSRI’s konden verklaren.”Deze resultaten”, zegt senior studie auteur Fred H. Gage, die voorzitter is van het Salk Institute, “dragen bij aan een nieuwe manier van onderzoek, begrip en aanpak van depressie.”


“Deze resultaten”, zegt senior studie auteur Fred H. Gage, die voorzitter is van het Salk Institute, “dragen bij aan een nieuwe manier van onderzoek, begrip en aanpak van depressie.”

De onderzoekers geloven dat hun bevindingen ook inzicht bieden in andere psychiatrische ziekten die een verstoring van het serotoninesysteem van de hersenen met zich meebrengen, zoals schizofrenie en bipolaire stoornis.

Voor de recente studie namen de wetenschappers huidcellen van meer dan 800 mensen met een ernstige depressie en veranderden de cellen in stamcellen.

Het team vergeleek serotonerge neuronen van “SSRI non-responders” met die van “SSRI-responders.” De niet-responders waren personen met een depressie waarvan de symptomen geen verbetering vertoonden. De responders waren personen waarvan de symptomen de meeste verbetering lieten zien in de behandeling met SSRI’s. Er werden geen verschillen gevonden tussen SSRI responder en niet-reagerende cellen in termen van de biochemie van serotonine. Er werden echter wel enkele fundamentele structurele verschillen in de cellen gevonden.

Deze verschillen waren in de vorm en groei van neurieten – of projecties – die signalen van en naar zenuwcellen transporteren. De ontwikkeling van het zenuwstelsel is afhankelijk van een strikte controle van de groei van neurieten. Verstoring van dit proces, volgens een studie uit 2018, kan leiden tot “ontwikkelings- en neurologische stoornissen”. De onderzoekers ontdekten dat de zenuwcellen van SSRI-non-responders veel langere neurieten hadden dan die van SSRI-responders. Genetische analyse bracht ook veel zwakkere expressie aan het licht van de genen PCDHA6 en PCDHA8 in de niet-reagerende cellen. Deze twee genen behoren tot de protocadherinefamilie en spelen een sleutelrol in de groei en vorming van zenuwcellen en hersencircuits.

Toen de onderzoekers PCDHA6 en PCDHA8 het zwijgen oplegden in gezonde serotonergische neuronen, ontdekten ze dat deze ook ongewoon lange neurieten ontwikkelden, net als de zenuwcellen van SSRI-non-responders. Het hebben van neurieten van de verkeerde lengte kan de communicatie in serotonine hersencircuits verstoren, waarbij sommige regio’s te veel verkeer hebben en andere niet genoeg. Dit zou volgens de onderzoekers kunnen verklaren waarom SSRI’s soms een ernstige depressie niet behandelen.

“Dit artikel,” concludeert Gage, “samen met een ander dat we onlangs hebben gepubliceerd, biedt niet alleen inzicht in deze algemene behandeling, maar suggereert ook dat andere geneesmiddelen, zoals serotonergische antagonisten, extra opties kunnen zijn voor sommige patiënten.”

© Gezondheidszorgportaal.nl, Sander Brouwer

Top Categories

1
Hulp nodig?
Hoi! Ik help je graag. Je kunt met mij whatsappen via deze knop. Let op: Deze functie is bedoeld voor communicatie tussen een websitebezoeker en de redactie. Dit kan zowel een zorgprofessional als een patiënt zijn. Echter, er wordt geen medische informatie of advies gegeven.

Met vriendelijke groet,
Sander Brouwer
GGZ Verpleegkundig Specialist
Redactie Kennisblog
Gezondheidszorgportaal.nl
Powered by