Nieuw toetsingskader medicatieveiligheid verpleegzorg

Disclaimer & leeswijzer onderzoek

Bij het bezoek van deze website met artikelen over onderzoeken en de uitkomsten hiervan verwacht je betrouwbare en actuele informatie. Ik besteed dan ook de grootst mogelijke zorg aan de betrouwbaarheid en actualiteit van de artikelen op het Kennisblog Zorg. Het doel van het Kennisblog is in de eerste plaats informeren waarbij ik als auteur vooral NIET de lezer van mijn eigen standpunt probeer te overtuigen.

Maar er kunnen altijd onjuistheden en onvolledigheden op staan.
Houd daarom - bij het interpreteren van onderzoeksresultaten - altijd rekening met de volgende aandachtspunten:

- Onderzoeken hebben vrijwel altijd wel een of meerdere beperkingen (bv. in de onderzoeksopzet, onderzoeksmethode, bias e.d.). Vaak staan deze vermeld in het discussiestuk van het desbetreffende artikel.
- Onderzoekers kunnen een conflict of interest hebben zoals bijvoorbeeld sponsoring door farmaceutische bedrijven. Ook dit staat vaak vermeld in het desbetreffende onderzoeksartikel.
- Ga nooit alleen maar af op een abstract van een onderzoeksartikel (of op een artikel wat ik heb geschreven voor het Kennisblog), maar controleer de informatie ook zelf altijd nog op kwaliteit en betrouwbaarheid in de originele bron.

Je kunt onderzoek en artikelen tot op zekere hoogte beoordelen met hulpmiddelen, bijvoorbeeld met de beoordelingscriteria voor relevantie en betrouwbaarheid van de Rijksuniversiteit Groningen.

De Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) werkt vanaf nu met een nieuw toetsingskader medicatieveiligheid voor de verpleegzorg. Betrokkenheid van cliënten, deskundigheid van medewerker en verantwoordelijkheidsverdeling zijn de belangrijke thema’s.

Veilige principes

Een zorgaanbieder die goede zorg biedt, heeft een passend en adequaat medicatieveiligheidbeleid. Dit beleid beschrijft de verantwoordelijkheid en de samenwerking tussen de cliënt en alle betrokken zorgverleners. Het is hierbij belangrijk dat activiteiten en verantwoordelijkheden op elkaar aansluiten. Dit staat beschreven in de Veilige Principes, waar het nieuwe toetsingskader veel naar verwijst.

Transparantie inspectie

Het nieuwe toetsingskader gaat uit van een aantal specifieke thema’s, gebaseerd op de volgens de IGJ belangrijkste risico’s bij medicatieveiligheid. Per norm zijn toetsingscriteria benoemd, waar de inspectie naar kijkt. Met het openbaar maken van dit kader wil de IGJ transparant zijn over de criteria die bij het toezicht worden gehanteerd.

Thema’s van toetsing

De thema’s met bijbehorende toetsingscriteria zijn:

  • Betrokkenheid van de cliënt(vertegenwoordiger), met als criteria onder andere: krijgt de cliënt naar eigen kunnen een verantwoordelijkheid? Weet de cliënt welke afspraken zijn gemaakt over medicatiebeheer?
  • Deskundigheid van medewerkers, bijvoorbeeld: zijn zorgmedewerkers bekwaam en bevoegd? Zijn zij op de hoogte van medicatiebeleid van de organisatie, van regelgeving en veldnormen?
  • Veilig voorschrijven, bijvoorbeeld: wordt er gewerkt met een elektronisch voorschrijfsysteem?
  • Sturen op kwaliteit en veiligheid, bijvoorbeeld: zijn er afspraken in de organisatie over het medicatieproces? Kunnen zorgverleners het medicatieproces op een verantwoorde wijze uitvoeren? Is inzichtelijk hoe vaak een medicatiebeoordeling wordt gedaan? (Hoe) wordt geleerd van (bijna)incidenten en (bijna)fouten?
  • Medicatieoverdracht, bijvoorbeeld: zijn er duidelijke afspraken tussen apotheker, arts, zorgorganisatie en zorgverlener over overdracht van medicatiegegevens in de keten?

Download het nieuwe toetsingskader Medicatieveiligheid in de verpleeghuiszorg (pdf, okt 2018)